دوای چوار ساڵ لە ئاگربەست لە سێبەری ڕێککەوتننامەی ١١ی ئازاری ١٩٧٠ لە نێوان سەرکردایەتی شۆڕشی ئەیلوول و حکومەتی بەعس، بەڵام لە نیسانی ١٩٧٤ دانوستانەکان گەیشتنە بنبەست. بەعس پەیمانەکانی شکاند و هێرشەکانی بۆ سەر کوردستان دەستپێکردەوە، دوای ئەوەی لە نیسانی ١٩٧٢ پەیماننامەی دۆستایەتی و هاوکاری لەگەڵ یەکێتی سۆڤیەت واژۆ کردبوو. لەو ماوەیەدا، هێزەکانی خۆی بە پێشکەوتووترین چەک کە لە یەکێتی سۆڤیەت بەدەستی هێنابوو چەکدار کرد، وەک فڕۆکەی TU22 و میگ، هەروەها ٢٥ تۆپی ١٢٠ ملم و ١٥٢ ملم، موشەکی سام و تانکی T62. جگە لەوەش، بە نیشتمانیکردنی نەوت لە ١٩٧٢، لەگەڵ سەربازیدا، ئابوورییەکەی بووژایەوە و هەوای لەناوبردنی شۆڕشی کورد لە دڵیدا دەجوڵا.
کاتێک سوپای عراق هێرشی کردە سەر کوردستان، فەرمان بە هێزی سەفین کرا کە بەرگری لە چیای سەفین بکەن. بۆ ڕێگریکردن لە پێشڕەویی سوپا لەو پێگەیەوە، هەرچەندە هەندێک بارەگای سوپا پێش دەستپێکردنی شەڕەکە لەسەر شاخەکە هەبوون. بەڵام فەرماندەی هێزی دەشتی هەولێر فەرمانی بە فوجێکی هێزەکەی کرد کە هێڵی بەرگریی چیای سەفین بەهێز بکەن، بە فەرماندەیی سەید کاکە و دوو لقی فوجەکە، بە سەرۆکایەتی مام حەمەدەمین و عارف ئەبو زەید. هێزی پێشمهرگه بە تۆپێکی ١٠٧ ملم و مەشینگانێکەوە چوونە شاخەکە. سێ جار هێرشیان کردە سەر یەکێک لە پێگەکانی سوپا. بەڵام بەهۆی هێرشی ئاسمانی، تۆپبارانی سوپا، بەفر و سەرما کە هێشتا لە هەندێک بەشی شاخەکەدا مابوو، سەرکەوتوو نەبوون.
دوای جێگیرکردنی فوجی پێشمهرگه، فارس باوە، فەرماندەی هێزەکانی دەشتی هەولێر، بۆی دەرکەوت کە توانای ڕووبەڕووبوونەوەی تانک و زرێپۆشەکانی سوپای عراقی لە نیمچە دەشتەکاندا نییە. بڕیاریدا تەواوی هێزەکەی بگوازێتەوە بۆ چیای سەفین، چونکە زانیاری هەبوو کە حکومەت نیازی داگیرکردنی شاخەکەی هەیە.
لە حوزەیرانی ١٩٧٤، سوپای عراق هێرشێکی چڕی بۆ سەر چیای سەفین دەستپێکرد. لقێکی هێزی پێشمهرگه بە فەرماندەیی فارس باوە ڕەوانەی چیای ئاواگرد کرا. فوجی سەید کاکە بەرپرسیار بوو لە پاراستنی هێڵی بەرگریی کانی سماڵی لە پشتی قەزای هیران. دوای چەند ڕۆژێک لە هێرشەکانی سوپا و بەرگریی هێزی پێشمهرگه، هێزەکانی سەفین تێکشکێنران و شاخەکە داگیرکرا. بە شکانی باڵی هێڵی بەرگریی، حکومەت هێرشەکانی بۆ سەر چیای ئاواگرد چڕتر کردەوە، لقی نایف باوە ١٤ شەهید و ٢٠ برینداری دا. بەڵام لە بەرگرییەکی بەهێزدا بوون. دوای داگیرکردنی چیای سەفین، هێزی پێشمهرگه بۆ گوندی کۆنەفڵوسە لە پشتی چیای هاورێ کشانەوە. لە ڕاپۆرتێکی تردا، هێزی پێشمهرگه لە گوندەکانی سوسێ، سماقوڵی، گریتک و گەلی سماقوڵی چیای بانەباوی کشانەوە. زیاتر لە مانگێک بوو شەڕیان دەکرد. لە چیای دیدەوانەوە تا چیای سەفین، کە زیاتر لە ٥٠ کم دوورە، شەڕی خوێناوی بە قۆناغ ڕوویدا، زیانەکان زۆر بوون. پێشمهرگه زۆر ماندوو بوون و توانای بەرگریی لاوازیان هەبوو. هێزی ئاسمانی حکومەت ڕۆژانە پێگەکانی پێشمهرگه-یان بۆردومان دەکرد، بۆیە بڕیاری کشانەوە درا.
دوای ئەوەی هێزی پێشمهرگه بۆ چیای هاورێ کشانەوە، سوپای عراق بەردەوام بوو لە هێرشکردن و پێشڕەویی بۆ داگیرکردنی ناوچەکە، شەڕ لە نزیک شاخەکە دەستی پێکردەوە. لە سەرەتادا، هەندێک لە هێزەکان، کە بەهۆی کشانەوەی یەکەمەوە بێهیوا ببوون، جارێکی تر پێگەکانیان بەجێهێشت. بەڵام هێزێکی پێشمهرگه بە فەرماندەیی سەید کاکە پێشڕەویی سوپای عراقی بڕی و زیانی زۆری پێگەیاند. بەم شێوەیە، چیای هاورێ تا کۆتایی شۆڕش لە ١٩٧٥ لە دەستی پێشمهرگه مایەوە.
سەرچاوەکان:١- عومەر عوسمان، ژیانى کوردێک، بەرگى یەکەم و دووەم، چاپخانەى موکریان، چاپى دووەم، هەولێر- ٢٠٠٨.
٢- مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنەوەى ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی سێیەم، بەشی دووەم، شۆڕسی ئەیلوول ١٩٦١-١٩٧٥، چاپى یەکەم – هەولێر، ٢٠٠٤.
٣- سەید کاکە، بیرەوەرى پێشمەرگەیەک، چلپخانەى وەزارەتى ڕۆشنبیرى، چاپى یەکەم، هەولێر- ١٩٩٧.
٤- سهنگهر ئيبراهيم خۆشناو، ڕووداوه سهربازيهكانى شۆڕشى ئهيلوول ١٩٧٠-١٩٧٥، چاپى يهكهم، ههولێر، ٢٠٢٢.
٥- خوڕشید شێرە، خەبات و خوێن، بیرەوەریەکانى ساڵانى پێشمەرگایەتى، چاپخانەى حاجى هاشم، چاپى سێیەم، هەولێر – ٢٠١٥.
٦- کاروان جوهر محمد، ئیدریس بارزانى ١٩٤٤- ١٩٨٧ ژیان و ڕۆلى سیاسیى و سەربازى لە بزوتنەوەى ڕزگاریخوازى کورددا، چاپخانەى هێڤی، هەولێر - ٢٠١٩.


