دوای ڕووخانی کۆمار، هێزەکانی بارزانی قۆناغێکی نوێی شەڕیان لە دژی سوپای ئێران و هۆزە لایەنگرەکانی حکومەت دەستپێکرد کاتێک بەرەو خاکی عێراق پاشەکشەیان دەکرد. چەندین لەم شەڕانە بوونە گورزی کوشندە بۆ سوپای ئێران و لایەنگرانیان. یەکێک لە ڕووبەڕووبوونەوە گرنگەکانی نێوان هێزەکانی بارزانی و سوپای ئێران شەڕی سۆفیان بوو. دوای سەرکەوتنیان لە شەڕی نەڵۆس، بارزانییەکان زانییان کە یەکەکانی سوپای ئێران لە گوندی سۆفیان جێگیرکراون، کە دەکەوێتە تەنها ١٠ کیلۆمەتر لە باشووری نەڵۆس. ئەمەش وای لە بارزانییەکان کرد ناوچەکە بکەنە ئامانج. لە کاتژمێر ٧:٠٠ی بەیانی ١٧ی ئازاری ١٩٤٧، هێزەکانی بارزانی هێرشیان کردە سەر سەربازانی ئێران لە سۆفیان، گوندێک کە پێشتر لەژێر کۆنترۆڵی هۆزەکانی مامەش و مەنگوڕدا بوو، کە لەو کاتەدا هەڵاتبوون. دوای ١٢ کاتژمێر لە شەڕی سەخت، بارزانییەکان سەرکەوتوو بوون لە گرتنی بەرزاییەکانی ناوچەکە، بە بەکارهێنانی تۆپخانە و چەکی قورس بۆ تێکشکاندنی هێزەکانی ئێران. سەرەڕای سەرکەوتنیان، هەشت شەڕڤانی بارزانی شەهید بوون و ١٢ کەسی دیکەش بریندار بوون. لە لایەنی ئێرانیشدا، ئەفسەرێک بە ناوی ڕەزا قەرەباغ و سەربازێک کوژران، لەکاتێکدا ١١ کەسی دیکە لەلایەن بارزانییەکانەوە بە بارمتە گیران.
لە وەڵامی شکستەکەی سۆفیان، سوپای ئێران هێرشێکی پێچەوانەی دەستپێکرد و سوارەی لۆڕستان و دوو یەکەی تۆپخانە و فڕۆکەی جەنگی بەکارهێنا. بەڵام هێرشەکە لەژێر بارودۆخی کەشوهەوای نالەباردا ڕوویدا، کە کاریگەری هێزەکانی ئێرانی سنووردار کرد. بارزانییەکان لە کۆتاییدا ناچار بوون پاشەکشە بکەن. سەرەڕای ئەوەش، دەبێت ئەو بانگەشانەی ڕۆژنامەنووسی بەکرێگیراوی ئێرانی پسێانی ڕەت بکەینەوە، کە هەوڵیدا بە پروپاگەندە بارزانییەکان وەک دۆڕاو لە شەڕی سۆفیان نیشان بدات. پسێانی، ڕۆژنامەنووسێک کە لەلایەن دەسەڵاتدارانی ئێرانەوە مۆڵەتی پێدرابوو بۆ ڕووماڵکردنی ڕووداوەکان، بەردەوام هێزەکانی ئێرانی وەک سەرکەوتوو و بارزانییەکانی وەک شکستخواردوو نیشان دەدا. وەسفکردنی ئەو بۆ شەڕی سۆفیان نموونەیەکی ڕوونی ئەم لایەنگرییەیە. لەکاتێکدا پسێانی باسی کوژرانی ١٦ پێشمەرگەی بارزانی و ٢٠ برینداری کرد، بەڵام بە هەڵە ئەنجامی شەڕەکەی وەسف کرد. لە ڕاستیدا، سەرکەوتنی بارزانییەکان دەگەڕێتەوە بۆ بارودۆخی کەشوهەوای سەخت، کە ڕێگری لە سوپای ئێران کرد بە شێوەیەکی کاریگەر جوڵە بکات. ئەم کەشوهەوا سەختە هۆکارێکی یەکلاکەرەوە بوو لە سەرکەوتنی بارزانییەکاندا.
جگە لەوەش، بانگەشەکانی پسێانی سەبارەت بە بەکارهێنانی پشتیوانی ئاسمانی لەلایەن سوپای ئێرانەوە بە هەمان شێوە چەواشەکارانەیە. ئەو فڕۆکانەی لەو کاتەدا لەبەردەست هێزی ئاسمانی ئێراندا بوون، ئەوەندە پێشکەوتوو نەبوون کە بتوانن بەناو کەشوهەوای خراپدا تێپەڕن و بە وردی ئامانجەکانیان لەو جۆرە زەوییە سەختەدا بپێکن. هیچ سەرچاوەیەکی دیکەی متمانەپێکراوی ئێرانی، لەوانەش تۆمارەکانی خودی سوپای ئێران لە سەردەمی پەهلەویدا، پشتڕاستی گێڕانەوەکەی پسێانی ناکەنەوە. لە ڕاستیدا، کتێبی *پەنجا ساڵ لە سوپای ئیمپراتۆری ئێران* هیچ ئاماژەیەک بە پشتیوانی ئاسمانی لە کاتی شەڕی سۆفیان ناکات و شکستی هێزەکانی لیوا قەرەباغ دەگەڕێنێتەوە بۆ کەشوهەوای سەخت. بەم شێوەیە، ڕاپۆرتەکانی پسێانی بە زۆری وەک هەوڵێک بۆ نووسینەوەی مێژوو بە بەرژەوەندی سوپای ئێران دەبینرێن، لەکاتێکدا ڕاستی خۆڕاگری و دەستپێشخەری تاکتیکی بارزانییەکان لە بارودۆخی سەختدا بە ڕوونی دەمێنێتەوە.
سەرچاوە:١. ئەرشیفی ئینسایکلۆپیدیای پارتی.