لە سەرەتاوە، ڕژێمە ڕقنەکانی عێراق پەنایان بۆ هونەری شەڕ بردبوو کە تێیدا کورد یەکتریان بکوژن بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی شۆڕشی کورد. و دیارە کە ئەنجامەکان لە ڕووی دەسەڵات و بەهێزکردنی پاراستنەوە سوودی بۆ ڕژێمی عێراق هەبوو. ئەو ڕێگەیەی گرتیانەبەر ئەوە بوو کە هۆزەکان چەکدار بکەن بۆ بەرگری لە شۆڕشی کورد وەک هێزێکی شەڕکەر لە تەنیشت سوپاى عێراق. جگە لەوەش، تۆوی دابەشبوون، دوژمنایەتی و سەرهەڵدانی کێشە کۆمەڵایەتییەکانیان لە نێوان هۆز و چینەکانی کۆمەڵگەی کوردستاندا چاند. بێگومان، ئەمە بووە هۆی زیان بۆ کورد و سوود بۆ حکومەتی عێراق. بێگومان، ئەمە دەکەوێتە چوارچێوەی دڵڕەقانەی دابەشکردن و زاڵبوون. بە ڕواڵەت، ئەم چەکدارانە لە گرووپ و (فوجی خەفیفە) ڕێکخرابوون (فوجی خەفیفە پێکهاتبوو لە کورد کە بۆ ڕژێمی عێراق وەک سەرباز کاریان دەکرد). و لەلایەن حکومەتی عێراقەوە بە سوارەی سەلاحەدین ناویان دەبرا. بەڵام، لەلایەن شۆڕش و پێشمه‌رگه-وە بە (جاش) ناسرابوون چونکە بە دڵسۆزی لە تەنیشت هێزە سەربازییەکانی حکومەتی ڕژێمە بەدکارەکانی عێراق کە یەک لە دوای یەک دەهاتن، خزمەتیان دەکرد. بۆیە، هێزی پێشمه‌رگه‌ قارەمانەکان ڕووبەڕوویان دەبوونەوە و وەڵامی هێرشەکانیان دەدانەوە.

 

یەکێک لەو ئۆپەراسیۆنانەی کە هێزی پێشمه‌رگه‌ بێترسەکان بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی پێگەی جاشەکان ئەنجامیاندا، شەڕی باکرمان بوو کە یەکێک بوو لە ئۆپەراسیۆنە تاکتیکی و ئازایانەکانی هێزی پێشمه‌رگه‌؛ لە ئێوارەی ٢٩ی ئاداری ١٩٨٣ لە ناوچەکانی شارمێ و باکرمان ڕوویدا. هێزێکی پێشمه‌رگه‌ کە سەر بە کۆمیتەی ئامێدی، ئاکرێ، شێخان بوو لەگەڵ هێزێکی دیکە بە سەرکردایەتی هێرشیان کردە سەر چەند پێگەیەکی جاشەکان. هێرشەکە دوو کاتژمێری خایاند کە تێیدا هێزی پێشمه‌رگه‌ قارەمانەکان توانییان بەو شێوەیەی پلانیان بۆ دانابوو ئامانجەکە بپێکن کە بووە هۆی زیانی گەورە بۆ جاشەکان. لە هێزی شۆڕشگێڕدا پێشمه‌رگه‌یەکی ئازا بە ناوی شەعبان غەفار بێدۆهی و چوار پێشمه‌رگەی دیکە شەهید بوون.

سەرچاوە:
  1. مه‌سعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد، به‌رگی چواره‌م، ١٩٧٥-١٩٩٠ شۆڕشی گوڵان، به‌شی دووه‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕوكسانا، ٢٠٢١.

  2. هۆژین مه‌سعود سه‌رنی، شۆره‌شا ئیلۆنێ ل ده‌ڤه‌را به‌هدینان ١٩٦١- ١٩٧٥، چاپی یه‌كه‌م، ٢٠١٨.

  3. مهند علی فرحان الجبوری، عشائر بارزان و دورها فی العراق(١٩٠٣-١١٩٥٨)، الطبعة الاولی المطبعة دانشفه‌ڕ- ٢٠٢٣.

  4. حاجی میرخان دۆڵه‌مه‌ری، گه‌ڕان به‌دای دادپه‌روه‌ریدا، چاپی دووه‌م، چاپخانه‌ی اسرا، - تاران، ٢٠٢١.